"Noworodek (…) urodzony przedwcześnie różni się znacznie od urodzonego o czasie" M. K. Kornacka

Zgodnie z cytatem wcześniak inaczej wygląda, zachowuje się odmiennie od dzieci urodzonych o czasie, wykazuje wiele zaburzeń rozwojowych, które są przyczyną długiej hospitalizacji i wielu zabiegów. Dzieci te obarczone są znacznie większym „ryzykiem umieralności, zachorowalności oraz nieprawidłowego rozwoju w kolejnych fazach ontogenezy”. Zaburzenia kliniczne wcześniaków są spowodowane ich głęboką niedojrzałością. Im krótszy jest czas życia płodowego, tym bardziej dziecko będzie niedojrzałe, a jego homeostaza zachwiana. Najczęstsze problemy to:

• krwawienia śródczaszkowe etiologii niedotlenieniowej skutkujące wodogłowiem i nierzadko zgonem u dzieci ważących poniżej 1500g
• lukomalacja dokomorowa
• zaburzenia w rozwoju układu kostnego
• 40 – 50% dzieci wykazuje zaburzenia neurologiczne
• zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych
• przetrwały przewód tętniczy – istotnie pogarsza wydolność oddechową, zwiększa zachorowalność oraz jest czynnikiem ryzyka zgonu dziecka
• niedokrwistość
• słaba siła mięśniowa, asymetria postawy ciała i niedojrzały układ nerwowy stanowiących przyczynę nieprawidłowości motorycznych
• RDS – zespół niedomogi oddechowej (83% dzieci)
• zapalenie płuc u 67% dzieci, niedojrzałość płuc
• BPD – dysplazja oskrzelowo płucna u 2 – 75% dzieci
• PDA – przetrwały przewód tętniczy (48%)
• martwicze zapalenie jelit
• zaburzenia termoregulacji
• nadpobudliwość i nadruchliwość
• podatność na infekcje, posocznica, czyli uogólnione zakażenie
• hipoglikemia, hipokalcemia, niedotlenienie, wylew do OUN będących przyczyną nierzadko spotykanych drgawek
• nasilona i długotrwała żółtaczka (hiprebilirubinemia) zwłaszcza u dzieci ze skrajnie niską masą urodzeniową oraz przewlekłe zakażenie wątroby typu B i C, które prowadzić może do nowotworu bądź marskości tego narządu. W badaniach, które obejmowało 32 dzieci mających 2 – 5 lat, urodzonych przedwcześnie, wykazano występowanie HBV u 11 dzieci a HCV u 10
• opóźnienie rozwoju psychoruchowego, co powoduje zaburzenia rozwoju somatycznego
• większe zagrożenie wystąpienia wad wrodzonych
• niedosłuch bądź nawet głuchota
• retinopatia u 27% dzieci, zez, niedowidzenie, ślepota, krótkowzroczność (w badanej grupie wcześniaków ważących w dniu urodzenia poniżej 1500g średnia wartość krótkowzroczności wynosiła -10,4 dioptrii)
• mózgowe porażenie dziecięce – u 15% wcześniaków ważących mniej niż 1500g
• choroby alergiczne
• zaburzenia integracji odruchów
• niższy poziom inteligencji w wieku wczesnoszkolnym
• opóźniony rozwój integracji wzrokowo – ruchowej i percepcji wzrokowej, co może być przyczyną problemów w nauce szkolnej. Badania wykazały, że aż 45% wcześniaków, urodzonych z masą poniżej 1250g miało trudności w nauce, a 26% zaburzenia emocjonalne
• badane pięciolatki wykazują problem w rozróżnianiu słów bliskobrzmiących i wskazywaniu pierwszej głoski w wyrazie. Wykazują też zaburzenie innych funkcji poznawczych
• wykazują problemy w zakresie integracji sensorycznej, część dzieci szybko się niecierpliwi i zniechęca, zwłaszcza, gdy napotyka trudność
• opóźnienie w rozwoju mowy
• opóźniony rozwój somatyczny oparty na ocenie masy ciała, która w skorygowanym wieku 12 miesięcy wykazuje wartość poniżej 10 centyla (norma wynosi 14)
• w późniejszym rozwoju pojawia się osteopenia i krzywica
• zniekształcenia kostne, których przyczyna jest długa wentylacja mechaniczna
• zaburzenia napięcia mięśniowego
• asymetria funkcji i postawy ciała
• zaburzenia koordynacji ruchowej
• a w wieku późniejszym problemy emocjonalne i adaptacji społecznej